دو ستاره والیبال ایران در جمع برترین‌های لیگ ملت‌ها

بامدادجنوب_ندا قاسمیان پور

لیگ ملت‌های والیبال ۲۰۲۶ بار دیگر نشان داد که در سطح اول والیبال جهان، هیچ تیمی از پیش برنده نیست. رقابتی که هر سال با حضور قدرت‌های بزرگ برگزار می‌شود، این بار شاهد تغییراتی جدی در معادلات همیشگی بود، جایی که چهره‌های تازه‌نفس توانستند خود را میان مدعیان تثبیت کنند و برخی نام‌های پرافتخار، جایگاه همیشگی خود را از دست دادند.

برای والیبال ایران اما این دوره با ترکیبی از نگرانی و امید به پایان رسید. از یک سو نتیجه تیمی فاصله زیادی با اهداف تعیین‌شده داشت و از سوی دیگر، نمایش چند بازیکن جوان و تأثیرگذار نشان داد که همچنان ظرفیت‌هایی برای بازسازی و بازگشت به مسیر موفقیت وجود دارد.

در پایان این رقابت‌ها، تیم ملی ایران اگرچه از رسیدن به جمع هشت تیم نهایی بازماند، اما دو ملی‌پوش ایرانی با عملکردی قابل‌توجه در سطح جهانی دیده شدند؛ اتفاقی که شاید مهم‌ترین دستاورد فردی ایران از این دوره رقابت‌ها باشد.

لیگ ملت‌های والیبال ۲۰۲۶ در بخش مردان با پایان مرحله مقدماتی، چهره هشت تیم راه‌یافته به دور نهایی را مشخص کرد؛ مرحله‌ای که امسال با چند شگفتی بزرگ همراه بود و معادلات همیشگی این رقابت‌ها را تغییر داد. پس از برگزاری ۱۰۸ دیدار از ۲۰ خرداد تا بامداد دوشنبه ۲۹ تیر، تیم‌های ژاپن، لهستان، اسلوونی، ایتالیا، آمریکا، ترکیه و اوکراین به‌عنوان هفت تیم برتر جدول، در کنار چین میزبان، جواز حضور در مرحله نهایی را کسب کردند. رقابت‌های مرحله پایانی نیز از ۷ تا ۱۱ مردادماه به میزبانی شهر نینگبو چین برگزار خواهد شد.

مهم‌ترین اتفاق پایان مرحله مقدماتی، حذف دو مدعی سنتی والیبال جهان بود. برزیل و فرانسه که طی سال‌های اخیر همواره از مدعیان اصلی قهرمانی محسوب می‌شدند، این بار نتوانستند خود را به جمع هشت تیم برتر برسانند و از حضور در مرحله نهایی بازماندند. در مقابل، ترکیه و اوکراین با نمایش‌هایی فراتر از انتظار، به‌عنوان دو شگفتی‌ساز این دوره برای نخستین بار در جمع تیم‌های حاضر در پلی‌آف راه یافتند و جای بزرگان غایب را گرفتند.

ژاپن با ثبت ۱۲ پیروزی و کسب ۳۰ امتیاز، مقتدرانه صدرنشین جدول شد و بهترین عملکرد مرحله مقدماتی را از آن خود کرد. لهستان با ۱۰ برد و ۲۹ امتیاز در رتبه دوم ایستاد و اسلوونی نیز با ۱۰ پیروزی و ۲۶ امتیاز سوم شد. ایتالیا باوجود کسب هشت برد، به لطف امتیاز بهتر نسبت به آمریکا در جایگاه چهارم قرار گرفت و آمریکا نیز پنجم شد. ترکیه با هشت پیروزی و ۲۲ امتیاز ششم شد و اوکراین با هفت برد و ۲۳ امتیاز آخرین سهمیه ورزشی مرحله نهایی را به دست آورد. چین نیز به‌عنوان میزبان، باوجود قرار گرفتن در قعر جدول، مطابق قوانین مسابقات در مرحله پایانی حضور خواهد داشت.

در سوی دیگر جدول، بلغارستان، برزیل، فرانسه، صربستان، آلمان، بلژیک، ایران، آرژانتین، کوبا و کانادا از صعود بازماندند. کانادا نیز با تنها یک پیروزی، به‌عنوان تیم هجدهم جدول، از لیگ ملت‌ها سقوط کرد.

بر اساس جایگاه تیم‌ها در پایان مرحله مقدماتی، برنامه دیدارهای مرحله یک‌چهارم نهایی نیز مشخص شد. ژاپن، صدرنشین مسابقات، برابر چین میزبان قرار خواهد گرفت. ایتالیا و آمریکا دریکی از جذاب‌ترین مسابقات این مرحله به مصاف یکدیگر می‌روند. لهستان برابر اوکراین صف‌آرایی می‌کند و اسلوونی نیز باید با ترکیه، یکی از پدیده‌های مسابقات، روبه‌رو شود؛ دیداری که می‌تواند یکی از غیرقابل‌پیش‌بینی‌ترین مسابقات مرحله نهایی باشد.

برای والیبال ایران اما پایان مرحله مقدماتی با نتیجه‌ای دور از انتظار همراه بود و عملکرد این تیم به یکی از موضوعات قابل‌توجه مسابقات تبدیل شد. شاگردان روبرتو پیاتزا در شرایطی پرونده حضور خود را بستند که تنها سه پیروزی از ۱۲ مسابقه به دست آوردند و با ۹ شکست و ۱۱ امتیاز در رتبه چهاردهم جدول ۱۸ تیمی قرار گرفتند. این نتیجه در مقایسه با عملکرد سال گذشته، عقب‌گردی محسوس برای والیبال ایران محسوب می‌شود.

ایران در دوره قبل لیگ ملت‌ها با کسب شش پیروزی و قرار گرفتن در رتبه هشتم جدول تا آستانه صعود به مرحله نهایی پیش رفت، اما تنها به دلیل میزبانی چین از حضور در جمع هشت تیم پایانی بازماند. انتظار می‌رفت تیم ملی پس از یک سال همکاری بیشتر با روبرتو پیاتزا، روندی رو به رشد را تجربه کند، اما نتایج این دوره خلاف این پیش‌بینی را نشان داد.

تیم ملی ایران در بخش قابل‌توجهی از مسابقات در نیمه پایین جدول حضور داشت و تا هفته پایانی حتی خطر سقوط را نیز احساس می‌کرد. هرچند درنهایت نتایج سایر رقبا باعث شد ایران جایگاه خود را در لیگ ملت‌ها حفظ کند، اما رتبه چهاردهم و تنها سه برد از ۱۲ مسابقه، فاصله زیادی با انتظارات جامعه والیبال داشت.

دو ایرانی در جمع برترین‌های لیگ ملت‌ها

باوجود نتایج نه‌چندان مطلوب تیمی، چند بازیکن ایران توانستند عملکرد فردی قابل قبولی از خود به نمایش بگذارند و نامشان در میان برترین‌های آماری مرحله مقدماتی دیده شود. فدراسیون جهانی والیبال پس از پایان این مرحله، رده‌بندی بهترین بازیکنان هر پست را منتشر کرد که در آن دو ملی‌پوش ایران جایگاه‌های ارزشمندی به دست آوردند.

عرشیا به‌نژاد که در هر ۱۲ مسابقه به‌عنوان پاسور اصلی ایران به میدان رفت، با ثبت ۳۲۴ پاس موفق در رتبه چهارم بهترین پاسورهای مرحله مقدماتی قرار گرفت. در این بخش، آنتوان بریزارد از فرانسه عنوان نخست را به خود اختصاص داد، فرناندو کرلینگ از برزیل دوم شد و اوروش پلانینشیچ از اسلوونی در رتبه سوم ایستاد. مراد ینی‌پازار از ترکیه نیز پنجم شد. قرار گرفتن به‌نژاد در جمع چهار پاسور برتر مسابقات، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای انفرادی ایران در این دوره بود.

در بخش دریافت نیز محمدرضا حضرت‌پور عملکردی درخشان ارائه کرد. لیبروی تیم ملی ایران با ثبت ۶۱ درصد دریافت موفق، عنوان دومین دریافت‌کننده برتر مرحله مقدماتی را به دست آورد و تنها یاکوب پوپفیژاک از لهستان با ۶۴ درصد عملکردی بهتر از او داشت. ماکسیمیلیان گرانیچنی، دیگر لیبروی لهستان، نیز با ۵۹ درصد در جایگاه سوم قرار گرفت. حضور حضرت‌پور میان دو لیبروی مطرح لهستان، نشان‌دهنده کیفیت بالای عملکرد فردی او در طول مسابقات بود؛ موضوعی که در شرایط نه‌چندان مطلوب تیم ملی، ارزش بیشتری پیدا می‌کند.

اگرچه آمار فردی برخی بازیکنان ایرانی امیدوارکننده بود، اما درنهایت نتوانست ضعف‌های تیمی را جبران کند. ایران در طول مسابقات در فاکتورهایی مانند ثبات در دریافت اول، کاهش اشتباهات فردی در لحظات حساس و حفظ کیفیت بازی در ست‌های پایانی با مشکلات متعددی روبه‌رو بود؛ مسائلی که بارها باعث از دست رفتن امتیازات حساس شد و در نتایج نهایی تیم تأثیر مستقیم گذاشت.

اکنون با پایان لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ برای ایران، نگاه‌ها به آینده و برنامه‌های کادر فنی معطوف شده است. روبرتو پیاتزا که دومین سال حضورش روی نیمکت تیم ملی را پشت سر گذاشت، نتوانست انتظارات ازنظر نتیجه‌گیری را برآورده کند و بدون تردید عملکرد تیم در این رقابت‌ها مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. در مقابل، ظهور بازیکنان جوانی مانند عرشیا به‌نژاد و تداوم درخشش محمدرضا حضرت‌پور، از معدود نکات امیدوارکننده والیبال ایران در این دوره به شمار می‌رود.

مرحله نهایی لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ از ۷ تا ۱۱ مردادماه در نینگبو برگزار می‌شود؛ جایی که مدعیان سنتی در کنار دو پدیده بزرگ مسابقات، ترکیه و اوکراین برای کسب عنوان قهرمانی به رقابت خواهند پرداخت. حذف برزیل و فرانسه، صعود تاریخی ترکیه و اوکراین و عملکرد ناامیدکننده ایران، سه روایت اصلی مرحله مقدماتی بودند؛ روایت‌هایی که نشان دادند والیبال جهان بیش از هر زمان دیگری به سمت رقابتی‌تر شدن و شکسته شدن انحصار قدرت‌های سنتی حرکت کرده است.