اختصاص ۹۹ درصد گاز بوشهر به صنعت

بامداد جنوب: بوشهر در حالی بار سنگین ناترازی و بحران‌های مالی کشور را به دوش می‌کشد که سهم عادلانه‌ای از این سفره نصیبش نمی‌شود. وقتی آمارهای رسمی نشان می‌دهند که ۷۰ درصد سبد انرژی ایران وابسته به گاز طبیعی است و بخش اعظم گاز صنایع از این پهنه تامین و فرآورش می‌شود، باید پرسید که سهم بوشهر از این چرخش مالی نجومی چیست؟ آیا این استان باید صرفاً نقش عابربانکی را بازی کند که در زمان رفاه، درآمدهایش صرف نقدینگی یارانه‌های کشوری می‌شود و در زمان بحران و تنش‌های ژئوپلیتیک – نظیر آنچه در پس‌لرزه‌های جنگ رمضان بر زیرساخت‌های انرژی منطقه گذشت – خط مقدم آسیب و قطع گاز پتروشیمی‌ها باشد؟

تحلیل‌گران بازار انرژی تأکید دارند که پتروشیمی‌های بوشهر، پیشران اصلی ارزآوری و صادرات غیرنفتی ایران هستند. گاز در این منطقه نه یک سوخت برای گرمایش، بلکه «خوراک اصلی» صنایع بزرگی است که ارزش‌افزوده خلق می‌کنند. کارشناسان می‌گویند هر ساعت قطعی گاز پتروشیمی‌ها در عسلویه و کنگان، معادل خروج میلیون‌ها دلار ارز از چرخه اقتصادی کشور است. متأسفانه در زمان ناترازی، دیواری کوتاه‌تر از صنایع بوشهر پیدا نمی‌شود. دولت برای تأمین بخش خانگی در نیمه شمالی، گاز صنایع ارزآور بوشهر را قطع می‌کند؛ معادله‌ای که از نظر اقتصادی، خودزنی آشکار است.

از سوی دیگر، تاثیر جنگ اخیر ثابت کرد که زیرساخت‌های گازی بوشهر، اهداف حساسی در معادلات قدرت هستند. کارشناسان معتقدند سرعت عمل در بازسازی تجهیزات آسیب‌دیده، هرچند شایسته تقدیر است، اما نباید چالش‌های ساختاری و کاهش فروش مجتمع‌ها را پنهان کرد.

در این راستا، مدیرعامل شرکت گاز استان بوشهر با بیان اینکه این استان به‌دلیل تمرکز صنایع بزرگ، مأموریتی متفاوت از دیگر استان‌ها در تأمین گاز بخش صنعت دارد، گفت: سالانه ۲۱ میلیارد مترمکعب گاز از طریق خطوط انتقال دریافت و به مشترکان، به‌ویژه صنایع تحویل می‌شود.

علی‌اکبر فقیه با اشاره به ضریب ۹۹.۹ درصدی گازرسانی در استان بوشهر به خبرنگار شانا گفت: هم‌اکنون ۴۰ شهر و ۵۰۶ روستای استان از نعمت گاز طبیعی برخوردارند و تنها منطقه بدون گاز در محدوده مأموریتی این شرکت، جزیره خارگ است.

وی با بیان اینکه بیش از ۸۱۴ واحد صنعتی استان از گاز طبیعی استفاده می‌کنند، افزود: ۹۹ درصد گاز تحویلی شرکت گاز استان بوشهر به بخش صنعت اختصاص دارد و صنایع پتروشیمی با مصرف سالانه ۱۴ میلیارد مترمکعب، حدود ۷۰ درصد از کل گاز مصرفی استان را به خود اختصاص داده‌اند.

مدیرعامل شرکت گاز استان بوشهر با اشاره به درآمد حاصل از فروش گاز صنایع گفت: سالانه ۲۰۷ همت درآمد از محل فروش گاز به صنایع حاصل می‌شود و از این نظر، بوشهر رتبه نخست را در شرکت ملی گاز ایران دارد.

فقیه با تأکید بر موفقیت این شرکت در کاهش هدررفت گاز بیان کرد: شاخص نشت شبکه گاز در استان به ۰.۰۷ درصد رسیده و با توجه به اینکه عمده گاز تحویلی به صنایع اختصاص دارد، بوشهر در زمره استان‌های دارای کمترین میزان نشت و هدررفت گاز قرار دارد.

وی نصب ۱۰۶ هزار اتصال مفصلی (مهره ماسوره مفصلی) را از مهم‌ترین اقدام‌های کاهش نشت گاز برشمرد و گفت: با توجه به شرایط اقلیمی و دمای بالای استان، بخش عمده نشتی‌ها در اتصالات رخ می‌دهد و به همین دلیل، سالانه دو مرحله نشت‌یابی کامل در شبکه گاز استان انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت گاز استان بوشهر همچنین از انجام بیش از ۲۴۰ مورد بازرسی ایمنی از نواحی و ایستگاه‌های گاز و اجرای نزدیک به ۱۰۰ مورد آزمون بوی گاز برای اطمینان از ایمنی مشترکان خبر داد. فقیه از کاهش فشار خروجی ایستگاه‌های تقلیل فشار از ۶۰ به ۴۰ پوند به‌عنوان یکی دیگر از اقدام‌های ایمنی این شرکت یاد کرد و افزود: اجرای طرح ایمن‌سازی شیرآلات ایستگاه‌ها نیز با هدف افزایش تاب‌آوری شبکه و کاهش نشتی آغاز شده است و به‌تدریج در همه ایستگاه‌های استان اجرا خواهد شد.

وی با اشاره به ثبت شاخص «صفر حادثه» از زمان تأسیس شرکت گاز استان بوشهر تاکنون گفت: این دستاورد با توجه به شرایط ویژه عملیاتی و اقلیمی استان، از اهمیت بسیاری برخوردار است. مدیرعامل شرکت گاز استان بوشهر ادامه داد: به همین منظور، عملکرد بیش از ۷۰۰ دستگاه خاموش‌کننده سیار و بیش از ۹۰ دستگاه خاموش‌کننده ثابت آتش‌نشانی در نواحی و ایستگاه‌های گاز استان ارزیابی و آمادگی کامل تجهیزات اطفای حریق تأیید شده است.

فقیه سپس با اشاره به تحقق برنامه‌های تکلیفی شرکت تصریح کرد: شرکت گاز استان بوشهر در حوزه رضایت‌مندی ذی‌نفعان و براساس ارزیابی پارسال نهاد ریاست‌جمهوری، بالاترین امتیاز در شاخص رضایتمندی ارباب‌رجوع را در بین دستگاه‌های اجرایی استان کسب کرد و برای این موفقیت از سوی استانداری تقدیر شد.

این دستاورد در حوزه خدمات‌رسانی و پاسخگویی به مردم، زمینه‌ای برای ارائه تصویری جامع‌تر از جایگاه استان بوشهر در معادلات انرژی کشور فراهم کرد. افزون بر این، فقیه چهارم خرداد در نشست رسانه‌ای «روایت میدان» در ایستگاه رسانه‌ای میدان امام (ره)، ضمن تاکید بر نقش راهبردی گاز استان در اقتصاد ملی، به چالش‌های تأمین، مصرف و پیامدهای صنعتی در این منطقه اشاره کرد و گفت: بوشهر سال گذشته با مصرف ۲۱ میلیارد مترمکعب، چهارمین استان پرمصرف کشور بود.

مدیرعامل شرکت گاز استان بوشهربا بیان اینکه طبیعی ستون فقرات انرژی کشور است و در حال حاضر ۷۰ درصد سبد انرژی ایران را تشکیل می‌دهد، افزود: در فازهای پالایشگاهی که تأمین‌ کننده یک‌ سوم انرژی گاز کشور هستند، با همت متخصصان داخلی موفق شده‌اند با وجود از دست دادن ۲۳۰ میلیون مترمکعب گاز در پی حوادث اخیر، ظرف مدت تنها دو روز، پایداری را به شبکه بازگردانده و گاز را به مدار تزریق کنند.

مدیرعامل شرکت گاز بوشهر به چالش‌های پیش‌آمده در بخش پتروشیمی اشاره کرد و گفت: دو مجتمع بزرگ پتروشیمی مستقر در استان، ارزآورترین صنایع کشور محسوب می‌شوند. سال گذشته این بخش ۱۵۰ همت (هزار میلیارد تومان) فروش داشت که عمده آن در هفت ماهه نخست سال محقق شد. در پی اصابت‌های اخیر و با توجه به اولویت تأمین گاز بخش خانگی، ناچار به خارج کردن برخی واحدها از سرویس شدیم، در دو ماهه فروردین و اردیبهشت ۴ همت فروش ثبت شد.

وی خاطرنشان کرد: فروش پتروشیمی‌ها و گاز طبیعی منبع اصلی تأمین نقدینگی برای پرداخت یارانه‌های نقدی مردم است، کاهش تولید در استان بوشهر که بیشترین سهم را در این نقدینگی دارد، دولت را با چالش مواجه کرد، اما با تلاش مهندسان متخصصان حوزه پتروشیمی، این واحدها در حال بازگشت به چرخه کامل تولید هستند.

وی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد مصرف ۸۰ درصد مردم در محدوده نرمال قرار دارد، همچنین در راستای مدیریت مصرف، ۵۰ درصد از مشترکینی که از اشتراک خانگی برای مشاغل و کارگاه‌های خانگی استفاده می‌کردند، توجیه شده‌اند تا تفکیک کاربری انجام دهند.

مدیرعامل شرکت گاز استان بوشهر با ارائه آماری از مصرف استان گفت: بوشهر سال گذشته با مصرف ۲۱ میلیارد مترمکعب، چهارمین استان پرمصرف کشور بود، از این میزان، ۴۹۷ میلیون مترمکعب در سه بخش خانگی، صنایع کوچک و تجاری مصرف شده است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: برای سال ۱۴۰۴، وزارت نفت تعهد واریز ۳۳۰ همت به سازمان هدفمندی یارانه‌ها را دارد که سهم استان بوشهر در تأمین این رقم ۱۲۰ همت بوده است، در حال حاضر نیز ۲۴۰ هزار انشعاب گاز در سطح استان بوشهر فعال است و خدمات‌رسانی به مشترکین با تمام توان ادامه دارد.

تحلیل مستندات ارائه‌شده از سوی مدیرعامل شرکت گاز استان بوشهر، واقعیتی تلخ و در عین حال تحسین‌برانگیز را عیان می‌سازد. از یک سو، توان مهندسی و مدیریت میدانی استان در مهار بحران‌ها خیره‌کننده است؛ ثبت شاخص بی‌سابقه «صفر حادثه» در استانی با این حجم از خطوط پرفشار و نشت ناچیز ۰.۰۷ درصدی شبکه، نشان‌دهنده استانداردهای بالایی است که در بدنه اجرایی این شرکت جاری است. بازگرداندن پایداری به شبکه‌ای که در پی حوادث اخیر ۲۳۰ میلیون مترمکعب گاز از دست داده بود، آن‌هم ظرف تنها ۴۸ ساعت، نشان از آمادگی بالای پدافندی و تعهد نیروهای بومی دارد.

بدیهی است تأثیر جنگ رمضان بر زیرساخت‌های انرژی منطقه، به وضوح نشان داد که امنیت اقتصادی کشور بدون تضمین امنیت فیزیکی و پدافند غیرعامل تأسیسات بوشهر توهمی بیش نیست. نمی‌توان با اتکا به فداکاری مهندسان محلی در شرایط بحران، از سرمایه‌گذاری‌های بنیادین امنیتی و بازسازی ساختار فرسوده شبکه ملی گاز چشم‌پوشی کرد. استان بوشهر وظیفه خود را در تأمین ارز، نقدینگی یارانه‌ها و گازرسانی ایمن به بهترین شکل انجام داده است؛ اکنون نوبت دولت است تا سهم این استان را در توسعه پدافندی و زیرساختی پرداخت کند. نباید اجازه داد قطب انرژی ایران، در طوفان تصمیم‌گیری‌های متمرکز مرکزنشینان و تنش‌های ژئوپلیتیک، بدون سپر دفاعی رها شود.