«هوش مصنوعی» یار نامرئی انسان امروزی

بامداد جنوب: در ستون زندگی دیجیتال این هفته بهار محقق‌نژاد از هوش مصنوعی برای ما نوشته است: مدت زیادی نیست که هوش مصنوعی یا همان AI راه به دنیای دیجیتال اکثر مردم دنیا پیداکرده؛ اما در همین مدت‌زمان؛ توانسته تغییرات آشکار و پنهان زیادی در عرصه‌های مختلف زندگی ما ایجاد کند. ماشین‌هایی که به فناوری‌ها و الگوریتم‌ها تجهیز شده‌اند و با دسترسی به اطلاعات گسترده توانسته‌اند در بخش‌های مختلف مانند انسان فکر و تحلیل کنند.

در این برهه از زمان؛ AI دیگر فقط یک تکنولوژی آینده‌نگر نیست… بلکه حضوری تأثیرگذار در زندگی امروز ما دارد. از پیشنهاد فیلم و موسیقی گرفته… تا مشاوره درباره‌ کسب‌وکار و طراحی و برنامه‌ریزی و حتی تحلیل و تفسیر تصاویر مختلف. به نظر می‌رسد که راه‌های جستجو و روش دستیابی به اهدافمان در دنیای دیجیتال با ورود Ai به روزمره ما دچار تحول فراوانی شده و همه‌چیز را آسان‌تر کرده است.

هوش مصنوعی تنها به ایده پردازی‌های روزمره؛ نوشتن متن‌ها و ساخت عکس‌ها محدود نمی‌شود. بلکه در مقیاس‌های بزرگ‌تر مانند شرکت‌ها؛ کارهایی مثل حسابداری؛ پشتیبانی و تحلیل داده‌ها را هم برعهده‌گرفته می‌گیرد و باعث کاهش خطاهای انسانی و بهره‌وری شده است. حتی در عرصه‌ تولید و صنعت هم می‌توان از آن بهره برد و با ورودش به عرصه‌ی کارخانه‌ها می‌تواند؛ خرابی دستگاه‌ها را پیش‌بینی کند؛ بهینه‌سازی تولید را افزایش بدهد و باعث کاهش ضایعات تولید شود.

این‌طور که پیداست Ai با ورود خود به زندگی انسان‌ها توانسته مرزهای نوآوری و خلاقیت را جابه‌جا کند؛ اما همه ماجرا نیست؛ برخی معتقدند که هوش مصنوعی با همه مزایایی که دارد قطعاً محدودیت‌هایی هم ایجاد کرده و خواهد کرد که شاید کمتر به چشم بیایند. اکنون این پرسش مطرح می‌شود که  آیا وابستگی زیاد به آن خطرناک است؟ یا آیا این درست است که انسان بدون اینکه متوجه باشد؛ دارد به همیاری نامرئی تکیه می‌کند؟ وقتی به عمق ماجرا نگاه کنیم شاید در کنار تمام مزایای هوش مصنوعی؛ ترسی بر ما غلبه کند از اینکه روزبه‌روز از مرز بین انسان و ماشین کاسته می‌شود. اینکه Ai بخش بزرگی از وظایف ما را برعهده‌گرفته را می‌توان از این بعد هم نگاه کرد که به‌مرورزمان شاید هنر و خلاقیت؛ و ابعاد وجودی انسان مثل رشد و آفرینندگی؛ در نطفه خاموش بمانند و حضور Ai به افول خلاقیت و هنر اصیل انسانی منجر شود؛ و برای برخی دیگر نیز مسائل فلسفی عمیق‌تری مثل نگاه به‌تنهایی انسان مدرن اهمیت پیدا می‌کند. زمانی که هوش مصنوعی تبدیل به همدم و مشاور ما می‌شود؛ باید این سؤال را مطرح کرد که آیا معنای ارتباطات ما هم در حال تغییر هستند؟ درنهایت اما همه‌چیز به نوع مواجه انسان‌ها بستگی دارد. هوش مصنوعی با تمام پیشرفت‌های خود درنهایت هنوز ابزاری در دست انسان‌هاست؛ که هم می‌تواند مسیر پیشرفت را هموارتر کند و هم در صورت استفاده نادرست؛ ما را به وابستگی و انفعال بکشاند. در آخر این سؤال باقی می‌ماند که ما انسان‌ها همچنان هدایتگر و خالق باقی خواهیم ماند؛ یا به‌مرور به پیروانی بی‌صدا از ساخته‌های خود تبدیل خواهیم شد؟