قیمت جدید بلیت اتوبوس بوشهری‌ها را شوکه کرد

بامدادجنوب_داود علیزاده

در حالی که بسیاری از استان‌های کشور از چندین گزینه حمل‌ونقلی برای جابه‌جایی مسافران برخوردارند، استان بوشهر عملاً در این زمینه بسیار مستضعف است. پای قطار در قرن بیست‌ویکم هنوز به استان بوشهر نرسیده است. سه فرودگاه این استان پس از جنگ تحمیلی سوم از چرخه خدمات‌رسانی خارج شده‌اند و در حال حاضر هیچ خط پروازی فعالی برای این استان وجود ندارد. ضمن آنکه زمان دقیق بازگشت این فرودگاه‌ها به چرخه فعالیت نیز مشخص نیست. هرچند جعفر پورکبگانی، نماینده بوشهر، گناوه و دیلم در مجلس شورای اسلامی در هفته گذشته اعلام کرده که فرودگاه بوشهر آماده بازگشت به فعالیت است، اما با توجه به وضعیت ظاهری و آنچه از شرایط فرودگاه دیده می‌شود، نمی‌توان با قطعیت درباره زمان ازسرگیری پروازها سخن گفت و همه این موضوعات باعث شده گزینه‌های سفر برای شهروندان این استان به شدت محدود باشد.

در چنین شرایطی، اتوبوس‌ها و سواری‌های خطی عملاً تنها وسیله حمل‌ونقل عمومی برای سفرهای بین‌شهری در استان بوشهر به شمار می‌روند. سواری‌ها که عموماً ظرفیت محدودی دارند و شبکه اتوبوسرانی نیز پوشش گسترده‌ای ندارد و ترمینال اتوبوسرانی بوشهر تنها به چند مقصد محدود خدمات ارائه می‌دهد. شهرهایی مانند شیراز، اصفهان، بندرعباس و البته تهران از جمله مسیرهای اصلی این ترمینال هستند. با این حال در بسیاری از موارد حتی نسبت به برخی شهرهای اطراف و استان‌های همجوار نیز خدماتی ارائه نمی‌شود. این محدودیت در گزینه‌های حمل‌ونقل باعث شده وابستگی مردم به همین تعداد محدود مسیرهای اتوبوسی بیشتر شود.

در همین شرایط، طی ماه‌های اخیر افزایش قیمت بلیت اتوبوس نیز به یکی از دغدغه‌های اصلی مسافران تبدیل شده است. کانون انجمن‌های صنفی کارفرمایی حمل‌ونقل مسافر کشور با صدور بخشنامه‌ای، افزایش ۲۱ درصدی نرخ جابه‌جایی مسافر در تمامی ناوگان حمل‌ونقل عمومی جاده‌ای را از ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ ابلاغ کرده است. بر اساس این ابلاغیه، نرخ‌های جدید شامل تمامی مسیرها و ناوگان مسافری اعم از اتوبوس، میدل‌باس، مینی‌بوس، ون و سواری کرایه می‌شود و تمامی شرکت‌ها و مؤسسات حمل‌ونقل مسافر در سراسر کشور ملزم به اجرای آن هستند.

این تصمیم در حالی ابلاغ شده که بسیاری از شهروندان استان بوشهر پیش از این نیز با هزینه‌های بالای سفر مواجه بودند و افزایش جدید فشار بیشتری بر آنها وارد کرده است. بر اساس نرخ‌های جدید، بلیت مسیر بوشهر–تهران از یک میلیون و ۴۷۰ هزار تومان به یک میلیون و ۷۷۸ هزار تومان رسیده است. همچنین بهای بلیت مسیر بوشهر–شیراز از ۶۷۵ هزار تومان به ۸۱۷ هزار تومان افزایش یافته و در مسیر بوشهر–اصفهان نیز قیمت بلیت از ۹۵۰ هزار تومان به یک میلیون و ۱۵۰ هزار تومان رسیده است. علاوه بر این، نرخ بلیت مسیر بندرعباس به بوشهر و بالعکس نیز از یک میلیون و ۴۰ هزار تومان به یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده است.

نرخ بلیت همین مقاصد به گناوه دیگر شهر استان بوشهر نیز تقریبا در همین محدوده قرار داد اما قیمت بلیت به برازجان اندکی کمتر است که با توجه به  کمتر بودن مسافت طبیعی به نظر می‌رسد با این حال بلیت اتوبوس از برازجان به شیراز نیز که تا هفته پیش در محدوده ۶۰۰ هزار تومان بود به ۷۳۲ هزار تومان افزایش پیدا کرده است. شهرهای جنوب استان نیز که حکایت دیگری دارند. با این حال بررسی قیمتی مسیر از کنگان به شیراز نشان می‌دهد با افزایش جدید حالا این مسیر بیش از یک میلیون تومان برای مسافران هزینه خواهد داشت.

اما جالب‌تر این است که قیمت بلیت بوشهر به تهران به صورت زمینی اکنون از بلیت پرواز دو سال پیش هم پیشی گرفته است. برای مثال در سال ۱۴۰۳ قیمت مصوب بلیت هواپیما در مسیر بوشهر–تهران حدود یک میلیون و ۳۷۰ هزار تومان بود، اما اکنون بلیت اتوبوس همین مسیر به حدود یک میلیون و ۷۷۸ هزار تومان رسیده است؛ به این معنا که هزینه سفر زمینی در این مسیر حتی از قیمت بلیت هواپیما در دو سال گذشته نیز بیشتر شده است.

همان‌طور که گفته شد سفر با اتوبوس تنها گزینه ممکن برای انجام کارهای ضروری به شمار می‌رود. نبود پروازهای منظم و عدم دسترسی به شبکه ریلی باعث شده شهروندان برای سفرهای کاری، اداری، تحصیلی و درمانی ناچار به استفاده از همین ناوگان جاده‌ای باشند. در نتیجه هرگونه افزایش در هزینه بلیت، تأثیر مستقیم و فوری بر زندگی روزمره مردم می‌گذارد.

یکی از حوزه‌هایی که بیش از همه از این افزایش قیمت‌ها تأثیر می‌پذیرد، سفرهای درمانی است. بسیاری از خدمات پزشکی تخصصی در استان بوشهر در دسترس نیست و بیماران ناچارند برای مراجعه به پزشکان متخصص یا انجام برخی آزمایش‌ها و درمان‌ها به شهرهایی مانند شیراز یا حتی پایتخت سفر کنند. این مسئله باعث شده سفرهای درمانی برای بسیاری از خانواده‌ها به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شود.

در چنین شرایطی، افزایش قیمت بلیت اتوبوس فشار مضاعفی بر بیماران و خانواده‌های آنان وارد می‌کند. به عنوان مثال، فردی که برای یک ویزیت پزشکی مجبور باشد از بوشهر به شیراز سفر کند، با احتساب هزینه رفت و برگشت باید مبلغ قابل توجهی پرداخت کند. این هزینه‌ها زمانی سنگین‌تر می‌شود که سفر جنبه خانوادگی پیدا کند. در بسیاری از موارد بیماران، به‌ویژه سالمندان یا افرادی که از نظر جسمی شرایط مناسبی ندارند، قادر نیستند به تنهایی سفر کنند و ناچارند با همراه به شهر دیگری مراجعه کنند. در چنین شرایطی، اگر فردی بخواهد برای مثال پدر یا مادر خود را برای ویزیت پزشک یا انجام آزمایش‌های تخصصی به شیراز ببرد، هزینه بلیت برای دو یا سه نفر به شکل قابل توجهی افزایش می‌یابد و مجموع هزینه رفت‌وآمد به رقمی می‌رسد که گاه از دستمزد یک هفته کار نیز فراتر می‌رود. این در حالی است که بسیاری از خانواده‌ها با درآمدهای ثابت یا محدود زندگی می‌کنند و تأمین چنین هزینه‌هایی برایشان ساده نیست.

از سوی دیگر، هزینه بلیت تنها بخشی از مخارج این سفرهاست. مسافران معمولاً ناچارند هزینه‌های جانبی دیگری مانند رفت‌وآمد درون‌شهری، تاکسی یا خودروهای اینترنتی، تهیه غذا، اقامت احتمالی در صورت طولانی شدن روند درمان و همچنین هزینه آزمایش‌ها، تصویربرداری‌های پزشکی و خدمات درمانی را نیز پرداخت کنند. به همین دلیل، آنچه در ابتدا یک سفر کوتاه برای یک ویزیت پزشکی به نظر می‌رسد، در عمل می‌تواند به یک هزینه قابل توجه برای یک خانواده تبدیل شود و فشار اقتصادی بیشتری بر آنها وارد کند.

در چنین شرایطی، نبود گزینه‌های متنوع حمل‌ونقل برای شهروندان بوشهری بیش از پیش خود را نشان می‌دهد. در حالی که بسیاری از استان‌ها از خطوط هوایی و ریلی بهره‌مند هستند، مردم بوشهر همچنان وابسته به ناوگان جاده‌ای باقی مانده‌اند. این وابستگی زمانی پررنگ‌تر می‌شود که بدانیم وزارت راه و شهرسازی نیز اعلام کرده است پروژه اتصال استان بوشهر به راه‌آهن سراسری در اولویت دو سال آینده این وزارتخانه قرار ندارد. همین موضوع باعث شده امید به ایجاد یک گزینه حمل‌ونقل جدید در کوتاه‌مدت چندان واقع‌بینانه به نظر نرسد.

از سوی دیگر، با توجه به روند تورمی موجود در اقتصاد کشور به نظر می‌رسد که شهروندان باید خودشان را برای قیمت‌های جدید در فصل‌های آینده آماده کنند.